Miniaturen - Paul Rigolle

© Foto Rony Dewaele

Miniaturen

I.M. Achilles M. Surinx (27/10/1941 – 29/09/2026)

Zittend op een terras halen we – nu jij er

niet meer bent – de passende herinneringen op. 

Wie je was en waarin je bleef geloven,

het Heilige én het Wereldse en wat voor jou
onwrikbaar bleef: het vasthouden aan woorden,
zoveel intieme gekneusde woorden,

kleine letsels op de huid in een tijd van
het breed en publiek gebaar die niet van
kleine woorden houdt. Er ging met jou

een man voorbij die vanop de zijlijn
met gebogen rug naar de wereld keek.

Zelden wees je met de vinger, zelden haalde

je uit, liever, veel liever strooide je met

miniaturen, met woorden die af en toe weten
vast te leggen wat niet vast te leggen is.  

© Paul Rigolle   

De foto van het terras is een momentopname van Rony Dewaele, vastgelegd nadat we op dinsdag 6 oktober 2026 in Kortrijk met familie en vrienden afscheid hadden genomen van de fijne man en dichter die Achilles M. Surinx bij leven is geweest. Elke aanwezige op de afscheidsdienst ontving een exemplaar van 'Wat het voorstelt', de bloemlezing uit zijn werk, gepubliceerd in 2017
Zie ook het blogbericht: 'I.M. Achilles M. Surinx'.  

Achilles M. Surinx bij de voorstelling van 'Wat het
voorstelt' zijn verzamelbundel uit 2017. (Foto P.R.)

IM Achilles M. Surinx

In Kortrijk is gisteren een maand voor zijn 85° verjaardag dichter, Davidsfonds-man en oud-onderwijzer Achilles M. Surinx overleden

Vincent Coomans schreef een sereen afscheidsbericht dat we hier met zijn toestemming graag overnemen. 

"Op deze troosteloze nazomerdag volgt dan het treurige nieuws dat Achilles Surinx is overleden. Een getalenteerd dichter, die ik altijd groette als dé dichter van Kortrijk. Op de muur van de Appel siert nog steeds zijn prachtige gedicht "Nog een dag" waarop hij plichtsbewust neerschreef wat die dag zijn aandacht trok. Achilles was een minzame man. De voorbije jaren stond hij altijd aan de zijlijn aanmoedigend te kijken naar wat literair bewoog. Attent ook, berichtjes als nieuwjaarsbrieven die hij mij stuurde via LinkedIn begot. Vaak een mailtje tussendoor.

Achilles volgde alles nauwgezet en vergat nooit degenen die verdienstelijk hun schouders zetten onder de poëzie. Als lid van het adviesorgaan van de bib deelde hij vrijpostig zijn goede ideeën over wat er nodig was in de stad. Hij legde mee de kiem van wat uiteindelijk Letterzetter van Kortrijk werd. Hij bouwde mee aan het idee van het collectieve stadsdichterschap. En later haalde hij jaar na jaar goede auteurs naar de stad met zijn geliefde Toast Literair. Tot een stuk in de 80 was hij op de afspraak in het Het Penhuis. En altijd weer een glimlach. Een dichterlijke toets.

Soms was het niet meer dan een vers, maar het kleurde, verzachtte en gaf hoop. Achilles, ik ga je missen. Net wanneer een samenleving haar dichters het hardste nodig heeft, moet jij vertrekken naar een plek van waaruit - wie weet - je dan toch misschien de gekken het zwijgen kan opleggen en de poëzie het weer kan laten winnen van het ratio en de vloek van het rendement. We moeten blijven geloven.

Rust zacht, vriend.

Het voelt nu al vreemd dat je er niet meer bent. "

© Vincent Coomans
Coördinator van het collectieve stadsdichterschap Letterzetter en het Memento Festival.

.../...
In 2017 publiceerde Achilles samen met uitgeverij Aleph Press "Wat het voorstelt" (Gedichten 1989-2017), een mooie bloemlezing uit het verzameld werk van deze minzame en bescheiden Kortrijkse dichter die in onze herinnering zal blijven voortleven. 

Een aantal gedichten zijn steeds na te lezen via dit Achilles' Digther-label. 

Over zijn verzamelbundel: 
'Wat het voorstelt' - Digther-link

Achilles M. Surinx op Schrijversgewijs 

.../...

Ook Alain Delmotte die in 2010 een VWS-cahier over leven en werk schreef neemt op FB afscheid van de innemende dichter die Achilles M. Surinx is geweest. 

Donderdag 1 Oktober 2026

Ik vernam via de schaal van dighter dat Achilles Surinx is overleden.

Hij was met zijn minzame, altijd aanwezige glimlach de meest melancholische persoonlijkheid die ik ook maar heb ontmoet. Een tijdlang was ik zo goed als zijn buurman. Tot ik in Leuven ging wonen en we elkaar zelden nog zagen. Met nieuwjaar een mailtje dat dit jaar onbeantwoord bleef. Over het werk van Achilles schreef ik voor de VWS een overzicht van zijn werk. Later schreef ik nog een recensie over de bundel ‘Wat nooit begint.’

Ik weet niet meer waar het werd gepubliceerd. 

Herrinnering is weten wie hij was

De bescheiden en timide poëzie van Achilles Surinx (1941) wankelt, wikt en weegt tussen zoet sentiment en zachte lyriek. Dat zoete gaat wel eens over de schreef, maar het lyrische compenseert dat dan weer. Het zachte zorgt ervoor dat de dichter zich nergens opdringt, noch de lezer iets wil opdringen. Surinx weet tot hoever hij zich kan en mag wagen. Het motto van zijn recentste bundel, ontleend aan Wittgenstein, maakt dat duidelijk: ’De grenzen van mijn taal zijn de grenzen van mijn wereld’. Die houding resulteert – als we heel zijn werk in ogenschouw nemen - in een paar in al hun broze argeloosheid lezenswaardige teksten waarvan ongetwijfeld het gedicht ‘Februarivrouw’ uit zijn eerste bundel ‘Het vredelievende bedrog’ (1980) het bekendst is gebleven.

Surinx publiceert met ‘Wie nooit begint’ zijn zevende bundel. De vorige bundel ‘De voortgang’ (2006) viel m.i. tot zijn rijkste en meest gelaagde uit. Geworteld in een bij uitstek romantisch levensgevoel onderneemt de dichter in zijn werk gaandeweg een gefaseerde speurtocht in de tijd naar zichzelf. De dichter formuleerde het ooit als volgt: ‘wat ik zoek, zoekt mij’. In deze uitspraak doet zich een ontdubbeling van het ‘ik’ voor. Iets wat in deze verzameling ten volle wordt uitgespeeld. Het gegeven ‘dualiteit’ is overigens een rode lijn in het werk van Surinx. Uit het nooit eenzijdig uitvallende spanningsveld tussen o.m. het negatieve en het positieve, het mannelijke en het vrouwelijke, het kind zijn en de volwassenheid, verlangen en vervulling, liefde en gemis, droom en werkelijkheid haalt de belijdenispoëzie van Surinx zijn drijfkracht. 

Een structuur die men ook wel eens in de opbouw van zijn bundels merkt: ze bestaan vaak uit twee cycli. Formeel gesproken neigt de dichter naar een eerder traditionele, synthetiserende en bewust discrete vormgeving. Zonder taalexcessen leest men parlando aandoende formuleringen.

Het introgedicht uit de nieuwe bundel ‘Midden in de stad’ geeft het decor aan waarachter zich de komende gedichten zullen afspelen: de stad is een hoofdmotief in de bundel. En de stadscultuur: met name film en populaire muziek worden meer dan eens geëvoceerd. In de eerste cyclus ‘Tikkertje spelen’ continueert de dichter zijn speurtocht in de tijd. Dit keer worden vooral ‘zijn’ jaren zestig gememoreerd. Achter heel wat persoonlijke anekdotiek verschuilt zich de kern van die zoektocht. In het gedicht ‘Door de laatste poort’ wordt het als volgt benaderd: ‘Elke herinnering zie ik achter je/ glazen breken, breken achter de glazen/van je bril, in je zachtbruine ogen breken./ Herinnering is weten wie hij was.

Tijd en herinnering maakt bijwijlen ook het overkoepelende thema uit in de tweede cyclus, die losser in opbouw en lyrischer in teneur is. Op zijn best blijft de dichter als hij met eenvoudige middelen het maximale effect aan ontroering sorteert zoals in het slotgedicht ‘Nog een dag’.

De kat. Het bad.

De koffie. De bus.

De school. De dag.

De lucht. De stad.

De brug. Het water.

Het plein. De straat.

De bomen. Het park.

Het huis. De deur.

De tafel. De stoel.

Het bed. En zij.

De droom. De daad.

De koffie. Het bad.

De kat. De nacht.

Minder weergeven

© Achilles M. Surinx

© Herinneringsbericht op Facebook: Alain Delmotte 

"Achilles M. Surinx: Wat ik zoek, zoekt mij" VWS-Cahier nr 161 - 2010 -samengesteld door Alain Delmotte.

.../...

Ook Dirk Rommens staat op zijn blog stil bij het overlijden van Achilles.

Achilles Surinx overleden

sep 30 door Dirk Rommens

Als mooie herinnering aan deze ‘koninklijke’ dichter, dit artikel over zijn dichtbundel “Het Koninklijk Patiencespel’:

(1941-2026)

© Dirk Rommens

.../...

En ook Het Penhuis laat op Facebook een reactie op het overlijden en een herinnering aan Achilles na.

Het Penhuis 

I.M. Achilles Surinx (84). Gisteren bereikte ons het droevige nieuws van zijn overlijden. Achilles was één van de trouwste en enthousiaste aanhangers van Het Penhuis. Hij miste zo goed als geen enkele editie. Hij was er altijd op gebrand om kennis te nemen met het werk van dichters, auteurs en filosofen. Van bij het begin kregen we hevige tegenstand maar Achilles geloofde in ons project. Hij bleef ons werk stimuleren.... Zijn eigen werk als dichter ('Gedichten 1989 - 2017', verzamelbundel) kon bekoren in een heldere, rustige en rake toonzetting. Zijn gedichten zijn in hun eenvoud doeltreffend en innemend, zoals Achilles zelf ook was... Eén van zijn gedichten ('Nog een dag') treft men aan op het Appel - punt in Kortrijk - Centrum als een blijvende herinnering. Beste Achilles, we gaan je erg missen... 

.../...

De Schaal van Digther wenst familie en de vele literaire en andere vrienden veel sterkte. 

We nemen afscheid van Achilles op dinsdag 6/10/2026 om 10:00 uur in de St.Elooiskerk, Overleiestraat 58, 8500 Kortrijk. 

Rouwbericht 
Bloyart-Debonné

Vijftien augustus - Achilles M. Surinx

Vijftien Augustus

 
Van alles wat moeders geven,
laat warmte rijkdom na,
brengt kou ontbering mee.
 
Als jouw handen een pop halsstarrig
strelen en daarmee grijze gevoelens wekken,
breekt zijn hand meedogenloos
jouw bange vingers open.
 
Als jouw mond waanzinnig
lieflijk vragend woorden beroert,
brengt zijn mond een graf-
stem bovengronds.
 
Als jouw hart je onverholen argeloos
in een meesterlijk web verstrikt,
ontkent zijn haatdragend hart
de glans van een onmogelijk sprookje.
 
Als jouw onthullende lenden
de binnen- en buitenwacht betrekken,
blijft zijn harde lijf calvinistisch
onbewogen bij het meeuwengekrijs.
 
Van alles wat moeders geven,
laat warmte rijkdom na,
brengt kou ontbering mee.
 
© Achilles M. Surinx

Almaar banger - Achilles M. Surinx

Almaar banger

Als Anne Provoost schrijft: 
Je wordt slechts almaar
banger van elkaar,
dan denk ik: verdomme,

almaar banger
om te doen wat je doet,
om te vroeg te komen,
om te laat weg te zijn,

om domweg dronken
hoogtevrees te vergeten,
om stommelings gelukkig
van jou te houden.

© Achilles M. Surinx

Notitie van de dichter:
"De eerste aanzet voor Almaar banger kwam er door
het lezen van de bundel Krop van Anne Provoost."

Oud papier - Achilles M. Surinx

Oud papier
 
I
O Dinska Bronska lief, ik misse u,
ik misse u zo, nu de dagen zijn gezonken,
die bekoorden; ‘t en is niet veel wat
ons van vroeger hopen rest.
 
II
Een dag kan zijn ook zonder kleur
en licht, het staat in mijn hand gegrift;
en een hand is een leven, een lot,
het lot dat Dinska Bronska draagt.
 
III
Denkend aan geen enkel nuttig ding,
fluitend zacht en blijde stappen wij
over smalle paden door lenteweder,
zomergloed en winterstorm en keren
de hele wereld om. Het licht is om je,
je bent me weer nabij, o Dinska ...
Ach m’n ziel is louter klanken
in dit uur van louter kleuren.

 

© Achilles M. Surinx
 

Achilles M. Surinx liet zich voor dit gedicht inspireren door o.a. ‘Dinska Bronska’ van Karel van den Oever. Hij compileerde het gedicht met versregels van geliefde dichters van toen en vroeger…
De titel van Oud papier is ontleend aan een boek van Leen Huet met deze titel over ‘vergeten’ boeken en auteurs.

#leenhuet #achillesmsurinx #nieuwe gedichten

Beminde - Achilles M. Surinx

Bij het gelijknamige boek van Toni Morrison

Jij bent mij mooier dan de zon.
Jij bent mijn levend licht,
mijn warmte, mijn tegenwicht.
Jij bent mij zachter dan zijde.
Jij bent het die mijn naaktheid
dekt. Jij bent mijn muziek,
mijn stilte, mijn slaap, mijn droom.
 
Jij bent mij zwarter dan de nacht.
Jij bent mijn vlammende vloek,
mijn dodenkar, die wakker wacht.
Jij bent mij heter dan het vuur.
Jij bent het die mijn ijzeren handen
smeedt. Jij bent mijn verre land,
mijn storm, mijn stof, mijn as.
 
Jij bent mij dichter dan de dood.
Jij bent mijn vroomste brood,
mijn bestaan, mijn wilde waterval.
Jij bent mijn glinsterend kristal.
Jij bent het die mijn twijfels
breekt. Jij bent mijn eeuwige echo:
mijn vrees, mijn hoop, mijn zijn !


© Achilles M. Surinx  
Leeskring Lectura

2.14.0.0

2.14.0.0

Smet - Achilles M. Surinx

‘Vormen die hem zeggen of het beste nog voor je
moet komen of niet’
Ruth Lasters

 Smet

Het beste moet allang
niet meer komen. Als
het er ooit was, verdween
het spoorloos in vergetelheid.

Verlaat het zelfbeklag
en klamp je vast aan
wat nog rest: vrijen, eten, slapen
en dromen. De lamp

mag nog even branden ...
zolang het tikken
van de tijd onze
dagen siert.
 

 © Achilles M. Surinx

 

 

2.14.0.0

2.14.0.0

Gedenksteen - Achilles M. Surinx

Het waren de bommen. Het was
de oorlog, die het leven van zovelen nam.
De jongen uit onze straat, het meisje
dat de ramen lapte en de vader die
het kistje van zijn zoontje droeg.

Achter hun in steen gegrifte namen
gaan afgebroken levens schuil.
Oorlog veegde hun toekomst uit.
Vernieling en dood deden levenloze lichamen
verzinken in de stilte van het sterven.

Misschien kregen ze een schone begrafenis,
bracht men eer en vloeiden er tranen.
Het is zo lang geleden. Een verhaal dat
wordt doorverteld. Of dat in nukkig zwijgen
blijft gehuld. Of vergeten tussen de plooien viel.

Afgenomen levens, zo plots afgenomen van wie
hen liefhad en zonder hen verder moesten gaan.
Je plant wat bloemen in de aarde en buigt
het hoofd. Een verloren hand zoekt de jouwe
en je omhelst het troostend licht.


© Achilles M. Surinx

Phil Bloom - Achilles M. Surinx

In gindse dagen konden nog wonderen
geschieden, wonderen bij avondlicht.
Je kon huizen binnendringen en een schokgolfje
door een stukje wereld jagen. Buiten de
lijntjes lopen heeft altijd gevolgen, zei Wistik.

Een schijn van heiligheid verbaasde God en
kleine Jan. Burgemeester en notaris schrokken op.
Jij had de krant dichtgevouwen doorgegeven
aan een hand. Je troonde in een rieten
stoel en liet toen zomaar zien wie je was.

Een simpel buisbeeld maakte geschiedenis.
Je naaktheid werd heel even wereldnieuws.
Je zei later dat je meer dan een bloot meisje
was, maar dat ook bewijzen lukte je niet zo.
Of het hoefde? Je schoonheid droeg geen leugens.

Wie had je ingefluisterd dat je mocht
tonen hoe mensen stellig blijven haperen
aan een sprekend beeld? Daarin een
teken van vrijheid zien, een korte hunker
naar een dolle droom die echt bestaat.



© Achilles M. Surinx

(uit: Wat het voorstelt. Gedichten 1989-2017)

* °Berkel en Rodenrijs, 27 november 1945. Nederlandse kunstenares.
in 1967 (9 oktober) was zij de eerste Nederlandse die naakt op tv kwam.

Op 9/10/2017 was het net 50 jaar geleden dat Phil Bloom zich op het kleine scherm in al haar naaktheid liet bewonderen. Het was een primeur. In zijn bundel 'Wie nooit begint' (2012) nam Achilles M. Surinx een tekst op die aan dit gebeuren refereert.

Magritte - Achilles M. Surinx

Als die pijp geen pijp is, dan is het
niet wat je zou willen. Mooi bedrog.
Kijken, bewonderen, koesteren, afblijven.
Dingen die ongrijpbaar zijn en blijven.

Mensen die geen dingen zijn, maar even
ongrijpbaar voor je staan,
die je bekoren en die je afweren.
Er zijn dingen die je leven overnemen.

Je keert alles om, zet het op zijn kop,
vergroot en verkleint. Een doorschijnende
vogel laat een droom vermoeden en
door de krant blijf je bomen zien.

Als alles een begin heeft, loopt er
ook een weg naar het einde. Onderweg
kom je verloren engelen tegen,
achter je ligt een leeuw. Je ontsnapt.


© Achilles M. Surinx


Gedicht n.a.v. de verjaardag van de sterfdag van René Magritte.

Na de voorstelling-Wat het voorstelt

Vlnr: Frans Deschoemaeker - Marc Desmet en Willy Spillebeen

“Na de voorstelling… is er witte wijn”

Voorstelling van “Wat het voorstelt” van Achilles M. Surinx
Boekhandel Theoria Kortrijk – zaterdag 17 juni 2017

Vlnr: Frans Deschoemaeker, Marc Desmet en Willy Spillebeen.

"Wat het voorstelt" van Achilles M. Surinx

Achilles M. Surinx

Komende zaterdag 17 juni 2017 presenteert dichter Achilles M. Surinx samen met uitgeverij Aleph Press om 15u30 in het Kortrijkse boekenhuis Theoria met veel genoegen zijn bundel "Wat het voorstelt". De bundel krijgt als ondertitel "Gedichten 1989-2017" mee en is dan ook een mooie bloemlezing uit het verzameld werk van deze minzame en bescheiden Kortrijkse dichter.

Achilles M. Surinx (°1941, Godsheide- Hasselt) groeide op als zoon van een mijnwerker in Winterslag maar mag zich al sinds verschillende decennia een waarachtige Kortrijkzaan noemen. Hij gaf er zowat zijn hele beroepsloopbaan les in het basis- en buitengewoon onderwijs. Behalve een aantal dichtbundels publiceerde Surinx ook essays over ondermeer Theodoor Stevens, Sylvia Plath en Georges Simenon

De plaats van afspraak: Boekenhuis Theoria, Casinoplein 10, 8500 Kortrijk

Uitgever Marc Desmet verwelkomt en toneelauteur Stefan Vancraeynest interviewt de dichter en draagt ook gedichten voor. Er zijn voorts muzikale intermezzi van Herman Streulens. Een receptie sluit de voorstelling af.
Er wordt gevraagd om jouw aanwezigheid vooraf te bevestigen via een mailtje aan Aleph Press. 

Meer info:
aleph.press@scarlet.be
achilles.surinx@skynet.be
Boekenhuis Theoria


Wat het voorstelt, Gedichten 1989-2017, Achilles M. Surinx, Uitgeverij Aleph Press, 2017, 17,99 €

 

Uitnodiging "Wat het voorstelt"