zondag 16 januari 2022

De omstander - Alain Delmotte

Een blik van hem kan fataal zijn: geringeloord in zijn oordeel en in dat oordeel zal hij je blijven achtervolgen.

Van nu af aan veronderstelt hij je en blijft hij je klinisch achter je rug observeren.

Met anderen gaat hij weddenschappen over je aan. 

© Alain Delmotte


Uit ‘Inzichten’ een biografisch boek met schilderijen van Herman Van Nazareth. Het boek bevat ook de cyclus ‘Nevenpersonages’, gedichten van Alain Delmotte gebaseerd op een aantal werken van de schilder.

Meer info: Herman Van Nazareth in de Verbeke Foundation

 

Herman Van Nazareth
'Mijn geheime liefde'

zaterdag 15 januari 2022

De bedrieger - Alain Delmotte

De bedrieger

1.

Je herkent hem zo. Je herkent wat je in hem van jezelf herkent.

‘Bedriegen waarom zou het je laten? Het kost een mens niks’, redeneert hij en hij poneert daarmee zijn onkreukbare logica en onmenselijkheid.   

2.

Iets tussen een klikspaan en een hielenlikker. Een zelfverzekerde opportunist: hij gaat uitsluitend voor succes.

In niets is hij authentiek. Zelfs wat hij defeceert is nep.


© Alain Delmotte


Uit ‘Inzichten’ een biografisch boek met schilderijen van Herman Van Nazareth. Het boek bevat ook de cyclus ‘Nevenpersonages’, gedichten van Alain Delmotte gebaseerd op een aantal werken van de schilder.

Meer info: Herman Van Nazareth in de Verbeke Foundation


Herman Van Nazareth
'Tête'

 

vrijdag 14 januari 2022

Personage met identiteitskaart - Alain Delmotte

Personage met identiteitskaart

1. 

Hij heeft altijd zijn identiteitskaart bij zich – alsof dat zijn bestaansreden betreft.

Zo weet hij op elk moment van de dag wat hem naar alle waarschijnlijkheid drijft, wie de dubbelganger is die hij moet zijn en voor wie van beiden hij op de vlucht is. 

2.

Hij houdt dwangmatig zijn identiteitskaart bij zich. 

Zoniet, denkt hij, is hij zijn bezieling kwijt.

Zo wordt, hoopt hij, zijn wezenlijkheid niet weerlegd, zijn waarachtigheid niet ontkend.

3.

Wat hij bezit, zijn identiteitskaart geeft er kleur aan: een geboortedag, een geboorteplaats, een naam, een taal.

Had hij die taal niet: dan had hij van overal kunnen komen - dolend door ijle jaartallen, bezitter van enkel twijfels.

En twijfels, wat vang je daar in de taal mee aan?

4.
De wereld had niet langer een verschijningsvorm, had hij zijn identiteitskaart niet bij.

Een ‘hij’ is hij met hetzelfde gezicht van de velen die op hem proberen te gelijken, van de velen op wie hij probeert te gelijken.


© Alain Delmotte


Uit ‘Inzichten’ een biografisch boek met schilderijen van Herman Van Nazareth. Het boek bevat ook de cyclus ‘Nevenpersonages’, gedichten van Alain Delmotte gebaseerd op een aantal werken van de schilder.

Meer info: Herman Van Nazareth in de Verbeke Foundation

Herman Van Nazareth
'Figure in a yellow landscape'


donderdag 13 januari 2022

Herman Van Nazareth in de Verbeke Foundation

Momenteel is er in de Verbeke Foundation in Kemzeke  een tentoonstelling te zien met o.m. werk van schilder/beeldhouwer Herman Van Nazareth.

In dit filmpje uit 2013 vertelt wijlen Willy Van Den Bussche iets over de ontwikkeling van de thans 85-jarige taaie Van Nazareth.

Naar aanleiding van deze tentoonstelling gaf de Verbeke foundation een boek uit onder de titel ‘Inzichten’. In dit boek vinden we  foto’s van schilderwerken van Van Nazareth terug en lezen we prozagedichten van Alain Delmotte die hij schreef bij het werk van Van Nazareth.

Deze reeks miniaturen kreeg de titel ‘Nevenpersonages’ mee en is vooral geïnspireerd op de talrijke schilderwerken waarin Van Nazareth quasi obsessief het gezicht centraal stelt. Delmotte motiveert zich aldus:

Wat me het meest aanspreekt in het werk van Herman is die queeste naar het gezicht. Ik koppel daaraan het begrip l’épiphanie du visage (de openbaring van het gelaat) van de filosoof Emmanuel Levinas. Hij gaat ervan uit dat het gelaat van de ander een appèl doet op onze verantwoordelijkheid. (…) (Pagina 57, Inzichten)

De schilderwerken zijn niet alleen een zoektocht naar de Ander, maar eveneens een zoektocht naar de Ander in onszelf. Naar die elementen die ons al dan niet in de ogen van de Ander tot een Ander maken. Er zitten ‘nevenpersonages’ in ons verscholen en elk werk van Herman legt iets daarvan genadeloos bloot.’

De komende dagen brengen we drie teksten van Alain Delmotte, die afkomstig zijn uit deze reeks. ‘De koppen’ die bij de teksten horen zijn facultatief.
 
Extern
Tentoonstelling Verbeke Foundation
Herman Van Nazareth
Willy Van den Bussche over Herman Van Nazareth  
Inzichten, het boek




 

 

 





vrijdag 7 januari 2022

De dag van de vinger - Pieter Drift

De dag dat Wims vinger veranderde zou hij, volgens zijn vader, nooit vergeten. Het was een koude droge dag.

Als hij nu iemand de weg wijst, kijkt die persoon alleen naar zijn vinger. Het topje daarvan loopt sinds die bewuste dag in een puntje. Alsof de vinger in een puntenslijper is geweest, alleen haalt die er iets af en Wims vinger tweeënhalve centimeter langer is geworden, alsof er een hoedje op staat. Nadat de wond genezen was, werd Wim al snel de beste pijltjesdraaier in de buurt. Altijd vroegen ze hem of hij de pijltjes wilde draaien. Zijn pijlen waren legendarisch. Ze pasten altijd precies in de pvc-buis.

Wim werd ouder en steeds minder vroegen kinderen of hij hun pijltjes wilde draaien. De vinger begon aan nutteloosheid te winnen. Natuurlijk wist iedereen in het dorp wie hij was. Op zijn dertiende kwam Trijntje naar hem toe. Met een glimlach op haar gezicht vroeg ze of ze de vinger mocht aanraken. Wim weigerde maar toen ze in ruil een kus wilde geven, ging hij overstag. Eerst leek het een gewone kus maar toen Trijntje met haar duim het puntje van de vinger heen en weer begon te bewegen, opende ze haar mond en zoog zachtjes zijn tong naar binnen. Er zat een symmetrie tussen duim en tong.

De volgende dag kwam Nelleke naar Wim toe. Ze pakte zijn vinger en stopte haar tong in zijn mond. In niets leek het op wat Trijntje had gedaan en toch was het hetzelfde. Nelleke haalde haar tong na een paar seconden weer uit zijn mond en liet de vinger los. Met de rug van haar hand veegde ze langs haar lippen. Daarna liep ze met een glimlach weg. Met zijn duim bewoog hij langzaam het puntje van zijn vinger terwijl hij voor zich uit staarde. Nelleke smaakte anders dan Trijntje. Ook was haar tong kouder. Een uur later vroeg Janet of ze zijn vinger mocht vasthouden. Ze kneep hard in zijn vinger terwijl ze met geweld haar tong in zijn mond propte. Hij maakte haar vingers los en vroeg of ze alleen zijn vinger wilde aaien. Vanaf dat moment ontspande Janet en vonden ze het juiste ritme. De volgende dag kwam Pam voor hem staan en tilde haar rok op. Ze vroeg of hij haar daar wilde aaien. Tijdens het kussen raakte hij haar aan. Hij verbaasde zich over het behangplaksel tussen haar benen maar al snel gebeurde er iets waarvan hij niet wist dat het bestond. Alles was warm en nat. Van de dag van de vingerverandering weet Wim niets meer maar de dag dat Pam hem gevraagd had haar te aaien, herinnert hij zich nog heel goed.


© Pieter Drift

Over de auteur
Pieter Drift (1967) studeerde in 1991 af aan de kunstacademie te Rotterdam. Hij etst, tekent en schrijft. Zie pieterdrift.nl. Samen met Willem Jakobs vormt hij sinds 2012 een kunstenaarsduo. Werk te vinden op jakobsdrift.nl. Publicaties in o.a. Extaze, Ballustrada, Tijdschrift Ei, De Optimist en Ambrozijn.

 

 

 

 


 

 

woensdag 5 januari 2022

Dorpsbibliotheek van Wim van den Abeele en Geert van Istendael

Dorpsbibliotheek. Oud-Heverlee in gedichten.
Recensie: Frank Decerf

 
Of er nog veel echte dorpsbibliotheken bestaan, zal ik maar vlug gaan betwijfelen. Jaren van cultuurbesparing en vreemde inzichten hebben, ook in dit domein, voor een meedogenloze verkaveling gezorgd. Gelukkig bestaan er dichters die met hun poëtisch werk het vergeten een halt toeroepen. In de bundel Dorpsbibliotheek besloten Wim van den Abeele en Geert van Istendael op dezelfde tandem te gaan zitten. De rit is geslaagd; ze kwamen tot een fijne samenwerking. Een zeer puike uitgave van Uitgeverij P met schitterende en krachtige, illustratieve ondersteuning van Judith Vanistendael geeft dit boek een sterke présence. De illustraties belonen de grondige lezers. De tekeningen zijn meer dan een aanvulling. Ze maken sterk deel uit van het leesgenot.

De twee literatoren brachten een visualisatie van hun woongebied; de vijf dorpen van Oud-Heverlee. De streek waar ze leven en werken en waar ze ondertussen niet meer weg willen ligt heel dicht bij de taalgrens. Bart Vonck vertaalde en hertaalde enkel gedichten in het Frans.

L’orgue dans l’église Sainte-Anne
Cet instrument, menu comme un quatrain,
donne pourtant aux pieds, aux mains tout
ce qu’ils désirent. Van Peteghem fecit,
ses sons cristallins ont traversé les sciècles.
                                                    
© Geert van Istendael
© Vertaling : Bart Vonck

De gedichten in Dorpsbibliotheek zijn nooit bekrompen, nooit parochiaal... Ze zijn eerder mondiaal. Geen romantische natuurlyriek; er is veel meer dan dat. Beide auteurs hebben heel regelmatig over hun nabije omgeving geschreven. Van den Abeele schrijft in dit werk kort verhalende poëzie in doordachte parlandostijl.

Estaminet – Nanke

In zijn kijken lag meer november
dan gele blaren op de grond.
Wat geeft hij om de bijtende wind?
Wat maalt hij om de laatste korsten?
Angst spoelt hij door met lauwe pils,
met dagen staren, een hond gelijk.
De winter haalt hij niet.
De lege steenweg blikt terug
Met bomen karig, takken dood.
Slapend in een perfecte O
tussen twee kratten bier.
Nuchter. Een kat met negen levens.

© Wim van den Abeele

Geert van Istendael is tegen het superioriteitsgevoel van de stad, tegen de chaos van het verkavelingsbeleid en de zo typische lintbebouwing. In zijn gedichten is elke versregel poëtisch afgerond. De natuur wordt zijn werkplaats.

Rijm

Nachtvorst is kunstenaar. Of wacht. Misschien
wiskundige? Elk spinrag, ieder takje
verhelderd tot stramien, tot stram bewijs.
Dat is de algebra waarop je wachtte,
pas nu kun je de samenhangen zien.

Je tikt op weidedraad. Het ijs zit vast.
Geen halve dag meer en de druppels vallen.
Zij weten niets van korrels en kristallen.

© Geert van Istendael

De twee dichters, die goede observatoren blijken te zijn, hebben vermoedelijk lange veld- en boswandelingen ondernomen om alles op hun netvlies vast te leggen. Hun observaties hebben ze hertaald in ontwapenende poëzie. Ze worden aangetrokken door de kleinste details in de natuur en zien wat de fauna en flora hen te bieden heeft. Via taal bewijzen ze de waarde van onze natuurplekjes. De ecologie krijgt, in Dorpsbibliotheek, voorrang op de mens. Het zijn als het ware gelegenheidsgedichten die en route werden gecreëerd.


Dorpsbibliotheek, Wim van den Abeele en Geert van Istendael, Uitgeverij P, Leuven, 2021, ISBN 978-94-93138-56-8
 

Recensie: © Frank Decerf
 



















maandag 3 januari 2022

België, overdwars - Twee gedichten van Arne Deprez

België, overdwars

1. Torgny

onder cirkels van de buizerd

dragen de hellingen naast druiven
sporen van karren
onder het asfalt

draagt de echo
het getok van de wandelstok
tegen de warme gevels

draagt het oker
twee eeuwenoude
deurgaten en hun dorpels
waartegen het geklabetter
van paarden

van hun mensen
dragen de vensterbanken
potten en perken

het talloze roze rodig geel
en paars

 

© Arne Deprez


2. Knokke

onder het drijven van de meeuw

de zon die de blinkende bustes
en de natte voorhoofden
sableert
tot ze blinken

tot de geboetseerde
aarde weer klei wordt

en de golfbreker
een duikboot in het water
die niet alleen
het water
breekt

maar ook
het lichte strand
en haar mensen opdeelt

© Arne Deprez

 




zaterdag 1 januari 2022

Wensen voor het nieuwe jaar

De voltallige redactie van de Schaal van Digther wenst je een gezond, inspirerend en creatief 2022.

Dat wat zuiver is ons op mag wachten! Lang leve het Blanco van de dagen.

 #gelukkignieuwjaar #nieuwjaarswens #magikjullie #hetjaar2022

Werk van Juan Carlos Lozaro, zoals gezien op 'Silentium' 2021