Tiebreak - Paul Rigolle

(denkend aan Roland Garros, vanmorgen - de ochtend
van de finale - opgedragen aan wie anders
dan Carlos 'Carlitos' Alcaraz)

Zolang de tiebreak duurt is niets verloren.
Aan de overkant van het net staat een man
die ik intussen beter ken dan mijn beste vriend.
De tijd raakt op. Elke bal komt aan

als een verdict, stuitert, ploft, valt dood.
Gemalen steen stuift op, mengt zich
met het zweet dat op onze gezichten staat.
Vastbinden en breken, Tijgen en Temen.

Winst is al aan te raken. Verlies al evenzeer.
Alles op alles nu. Wie even niet oplet
zit straks in zak en as. Komt dan de kreet
voor wie op leven en dood serveert.

Zo hard is de return dat met elke slag
een nieuwe zin begint.

© Paul Rigolle 

Steven Van Der Heyden nieuwe stadsdichter van Roeselare

Steven Van Der Heyden(R) met Edward Hoornaert (l) en
Schepen van Cultuur Mieke Vanbrussel.

Gisteren werd Steven Van Der Heyden op Gedichtendag en bij de aanvang van het Gezellejaar voorgesteld als nieuwe Stadsdichter vanRoeselare. Hij volgt in deze functie Edward Hoornaert op die de voorbije jaren als stadsdichter een voortreffelijk poëtisch parcours liep. Steven is aangesteld voor de jaren 2024-2025. “Met zijn artistiek-creatief project wil hij poëzie en gastronomie met elkaar verbinden, inzetten op het domein welzijn en zorg en de verschillende kunstvormen met elkaar bevinden. Ook het internationaal poëzietrefmoment blijft sterk verankerd binnen het stadsdichterschap.”

Zijn eerste stadsgedicht is inmiddels al na te lezen op deStadsdichters-site. Het gloednieuwe gedicht van hem "Nieuwe krijtlijnen" brengt een ode aan Agrotopia, het Roeselaarse innovatieve centrum voor onderzoek en uitbouw van de Tuinbouw van de toekomst.

Meer info over het Stadsdichterschap

Facebook-pagina Stadsdichter van Roeselare

 

Melopee-poëzieprijs voor Max Greyson

De Melopee-Poëzieprijs-Laarne die intussen al voor de tiende keer het beste gedicht bekroont dat verscheen in een literair Vlaams tijdschrift, werd zondag laatst in Laarne uitgereikt aan de jonge dichter Max Greyson (°1988). Het winnende gedicht “Onscherp” verscheen eerder in Het Liegend Konijn. De publieksprijs ging naar Marieke Maerevoet voor haar “Zomergedichten – le temps des cerises", verschenen in Schoon Schip. De winnende gedichten en een bericht over de toekenning van de prijs staan intussen na te lezen via deze link op de Laarne-Melopee-poëziewebsite.

De langst levende dichter op deze planeet - Nicanor Parra vandaag 103!

We ontvingen geen tegenbericht maar vandaag 15 september 2017 wordt de Chileense dichter Nicanor Parra 103 jaar. Hij moet zowaar op dit ogenblik de langstlevende dichter op deze planeet zijn. We feliciteren hem en wensen hem nog, tja, vele jaren.

Parra is een buitenbeentje. Hij werd beroemd met zijn ‘Gedichten en antigedichten’(1954) – ongetwijfeld Parra’s meesterstuk. Wat hij schrijft noemt hij zelf anti-poëzie. We

moeten dit wel even situeren. Die anti-poëzie mag je niet verwarren met wat Georges Bataille ‘la haine de la poésie’ – ‘de haat van de poëzie’ heeft genoemd. Anti-poëzie, zoals Parra ooit eens schreef, heeft haar bestaan te danken aan de poëzie. De poëzie wordt niet ontkend. Wat bij Bataille wel min of meer het geval is. Anti-poëzie gaat gewoon tegen de gevestigde, canonieke visies op poëzie in. Tenminste van de poëzie uit die jaren. Het werk van Parra kent geen retorische tournures, geen eloquentie. Je zoekt tevergeefs naar metaforen. Je leest dubbelzinnigheden in de plaats van expliciete meerduidigheid (die is uiteraard aanwezig maar die zit heel diep verscholen). Schuttingstaal krijgt er een plaats. Het concreet/visuele krijgt ruimte (o.m. dankzij zijn reeks ‘Artefactos’). We krijgen een provocatieve en anarchistische tekstuele mix aangeboden. Hij is de tegenpool van die andere grote Chileense dichter: Pablo Neruda. Beiden respecteerden elkaar. Al lagen ze ideologisch mijlenver van elkaar af: ze waren artistieke rivalen geen vijanden.

Opmerkelijke vaststelling: Parra is een van de eerste dichters geweest die thematisch het ecologische een bewuste plaats in zijn werk gaf.

Van Parra is er bij mijn weten slechts één vertaling in boekvorm verschenen. In 1972 was dat, een vertaling van Bertus Dijk. Ik heb het over boeken, niet over tijdschriftenpublicaties: ik weet dat K. Michel ooit enkele vertalingen publiceerde in het tijdschrift ‘Terras’, eind jaren negentig.

Hieronder een van zijn bekendste gedicht in vertaling van Dijk.


MONOLOOG VAN DE ENKELING


Ik ben de Enkeling.
Eerst woonde ik in een rots
(Daarin kraste ik enkel figuren).
Daarna zocht ik een beter geschikte plek.
Ik ben de Enkeling.
Eerst moest ik mij voedsel verschaffen,
Vis, vogels, brandhout zoeken,
(Later zou ik mij wel met andere dingen bezighouden).
Ik moest een vuur maken,
Hout, hout, waar kon ik hout vinden,
Wat hout om vuur te maken.
Ik ben de Enkeling.
Tezelfdertijd stelde ik mij vragen.
Ik ging naar een afgrond vol lucht;
Een stem antwoordde mij:
Ik ben de Enkeling.
Daarna probeerde ik mij te verplaatsen naar een andere rots,
Ook hierin kraste ik figuren,
Ik tekende een rivier, buffels,
Ik ben de Enkeling.
Maar ik kreeg genoeg van de dingen die ik deed,
Het vuur ging mij vervelen,
Ik ben de Enkeling.
Ik daalde af naar een dal bevloeid door een rivier,
Daar vond ik wat ik nodig had,
Ik vond er een wild volk,
Een stam,
Ik ben de Enkeling.
Ik zag dat zij daar sommige dingen maakten,
Dat zij figuren krasten in de rotsen,
Vuur maakten, ook zij maakten vuur!
Ik ben de Enkeling
Ze vroegen mij waar ik vandaan kwam.
Ik antwoordde dat ik geen vastomlijnde plannen had,
Ik antwoordde ginds vandaan.
Goed.
Daarna pakte ik een brok steen dat ik gevonden had in een rivier
En begon het te bewerken,
Ik begon het te polijsten,
En maakte het tot een deel van mijn eigen leven.
Maar dat zou een te lang verhaal worden.
Ik hakte een paar bomen om te varen.
Ik zocht naar vis,
Ik zocht verschillende dingen,
(Ik ben de Enkeling).
Totdat ik mij opnieuw begon te vervelen.
Stormen, donderslagen, bliksemstralen
Gaan vervelen.
Ik ben de Enkeling.
Goed. Ik begon een beetje te denken,
Domme vragen kwamen in mij op,
Valse problemen.
Daarna begon ik door de bossen te zwerven.
Ik kwam bij een boom en bij een andere boom,
Ik kwam aan een bron
Bij een hol waar ik een nest ratten zag:
Ik ben het, zei ik toen.
Hebben jullie hier een stam gezien,
Een wild volk dat vuur maakt?
Aldus verplaatste ik mij naar het westen
Vergezeld door anderen,
Of alleen.
Om te zien is geloof nodig, zei men mij,
Ik ben de Enkeling. Vormen zag ik in de duisternis,
Wolken misschien,
Misschien zag ik wolken, zag ik bliksemflitsen,
Ondertussen waren er verscheidene dagen verstreken,
Ik had het gevoel te sterven;
Ik vond enkele machines uit,
Ik construeerde horloges,
Wapens, voertuigen.
Ik ben de Enkeling.
Ik had nauwelijks tijd om mijn doden te begraven,
Ik had nauwelijks tijd om te zaaien,
Ik ben de Enkeling.
Jaren later bedacht ik enkele dingen,
Enkele vormen.
Ik trok de grenzen over
En bleef steken in een soort nis,
In een boot die veertig dagen,
Veertig nachten voer,
Ik ben de Enkeling.
Daarna kwamen er enkele perioden van langdurige droogte,
Daarna kwamen enkele oorlogen,
Gekleurde lieden vielen het dal binnen,
Maar ik moest mijn weg vervolgen,
Ik moest produceren.
Ik produceerde wetenschap, onwrikbare waarheden,
Ik produceerde Tanagra’s.
Ik publiceerde boeken van duizenden bladzijden,
Mijn gezicht zwol op,
Ik construeerde een fonograaf,
De naaimachine,
De eerste auto’s begonnen te verschijnen.
Ik ben de Enkeling.
Iemand maakte een indeling van de planeten.
Iemand maakte een indeling van de bomen!
Maar ik ontwierp werktuigen,
Meubels, schrijfbenodigdheden,
Ik ben de Enkeling.
Later legde ik mij meer toe op reizen,
Op leren, op het leren van talen,
Talen.
Ik ben de Enkeling.
Ik keek door een sleutelgat,
Ja, ik keek, zoals ik zeg, ik keek
Om een eind aan mijn twijfel te maken
Keek ik achter enkele gordijnen,
Ik ben de Enkeling.
Goed.
Misschien is het beter dat ik terugkeer naar dat dal,
Naar die rots die mij tot woonplaats diende,
En dat ik opnieuw begin te krassen
De wereld achterstevoren
Maar nee: het zou geen zin hebben.


© Nicanor Parra – vertaling Bertus Dijk uit ‘gedichten en antigedichten’ de bezige bij, 1972, amsterdam


© Alain Delmotte

Kortverhalenwedstrijd 2017 - Stad Deinze

Literaire inzendwedstrijden voor gedichten zijn er ruim voldoende. Voor romans en voor het kortverhaal zijn die dingen eerder op een hand te tellen. Daarom moet je zo’n

wedstrijd als die tweejaarlijkse Kortverhalenwedstrijd van de Stad Deinze ook buiten de kersttijd een warm hart toedragen. Deinze is intussen al aan de tiende editie van de wedstrijd toe. Twintig jaar al primeert men in de Oost-Vlaamse stad van winter- en andere pret aan de Leie, een stuk proza dat anders misschien nooit het daglicht en de ogen van de lezer had gezien. Dus insturen maar, die in lades liggende of in bestanden vegeterende verhalen! Het onderwerp is vrij. Het winnende verhaal wordt gehonoreerd met 750 euro en er zijn twee vermeldingen van 250 euro. Rijk word je er niet van maar beginnende schrijversroem ligt wel voor het grijpen.

Voor wie het voor een keer toch niet over de prozaboeg wil gooien is er, niet getreurd, in Deinze, de stad ook waar Luc C. Martens momenteel stadsdichter is, ook nog een Canteclaerwedstrijd voor gedichten. Voor beide wedstrijden heb je nog tijd tot 1 maart 2017 om iets betoverends uit jouw verzamelde klavieren te rammen!

- Reglement Kortverhalenwedstrijd < 1/3/2017
- Reglement Canteclaerwedstrijd “Deinze rijmt” < 1/3/2017


(Bericht: Paul Rigolle)

PerfOratie in Montanus 5 - Renaat Ramon 80

Uitnodiging!

Maandag laatst werd Renaat Ramon 80. De jaren hebben maar weinig impact op het creatieve talent van deze veelzijdige Brugse én grensoverschrijdende dichter

-kunstenaar. Komende zondag 23 oktober 2016 wordt dat overvloedig en rijkelijk geillustreerd in het Diksmuidse huis van vertrouwen Montanus5. Om 15:00 u, Diksmuidse tijd, gaat aldaar een veelbelovende hommage-namiddag door. Collega-dichters, vrienden en een flinke schare admirateurs brengen hulde. Dirk De Geest leidt in. Digther-redacteur Alain Delmotte brengt er net als Helen White en Jooris Van Hulle een persoonlijke interpretatie van een gedicht van Ramon.
In een uitgave van het Poëziecentrum wordt tevens 'Draagvlak en vizier', de nieuwste dichtbundel van Ramon voorgesteld. Carl De Stycker overhandigt het eerste exemplaar van de nieuwe bundel.

Tegelijk opent perfOratie een tentoonstelling met beeldend werk van Ramon en grafisch werk van Patrick Coenye, die ook een bibliofiele gelegenheidsuitgave presenteert. De tentoonstelling loopt tot en met zondag 20 november. Iedereen welkom!

Renaat Ramon, dichter, essayist en beeldend kunstenaar is medewerker van

Foto Paul Rigolle

Poëziekrant en publiceerde visuele poëzie in de internationale tijdschriften Big Ode, IZ en Maintenant. Hij publiceerde zeven bundels woordpoëzie, waaronder Rebuten (2004) en Geheim besogne (2006) en visuele poëzie, onder andere Ongehoorde gedichten (1997), Zichtbare stem (2009) en Apodicta (2013). In 2012 verscheen Klemteken, een bloemlezing uit zijn woord- en beeldpoëzie. In 2014 publiceerde Ramon, als kenner en beoefenaar van het genre, Vorm & Visie, zijn Geschiedenis van de concrete en visuele poëzie in Nederland en Vlaanderen. Dit is het eerste naslagwerk dat dit specifieke domein van onze poëzie in zijn totaliteit behandelt, van de rederijker Matthijs de Castelein tot de recentste realisaties. Verleden jaar werd het werk van Renaat Ramon nog uitgebreid toegelicht in 'Jaarwerk MMXV', het eerste Jaarboek van de VWS (Vereniging West-Vlaamse schrijvers). In een bijdrage met als titel 'Laat mijn blinde vingers over een dundruk jagen' schetste Digther-redacteur Paul Rigolle het literaire én plastisch werk van 'maître des cignes' Renaat Ramon doorheen het voorbije decennium.

praktische info:
datum: zondag 23 oktober 2016, 15 uur
locatie: Galerie Montanus, Montanusstraat 5, 8600 Diksmuide
toegang: gratis
Meld je aan of nodig vrienden en kennissen uit via het Facebookevent

Meer info: www.poeziecentrum.be
Galerie Montanus5
Website Renaat Ramon
Website Patrick Coenye


(Bericht van de redactie)

Zolang het windpaard zingt - Een late brief aan Martin Carrette

Martin,


Nooit heb ik gedacht, Martin, dat ik dit bericht, dat ik jou deze late brief ooit nog zou schrijven. Zondag laatst was ik samen met een groot aantal van jouw vrienden en collega’s present in de Emile Claus-zaal van het Museum van Deinze en de Leiestreek. De zaal met het monumentale schilderij ‘De bietenoogst’! Als je kijkt en blijft kijken ga je van de kou vanzelf ook op je handen blazen. Maar in de zaal was zondag, los van

het bekende Claus-tafereel, van kou niet veel te merken. Dankzij de goede zorgen van Patrick Bernauw en de Scriptomanen werd jouw lijvige en helaas ook allerlaatste bundel 'Dubbel Spel' voorgesteld. Een mooie, intieme voorstelling was het. De bundel is bovendien een indrukwekkend afscheidscadeau aan jouw lezers. ‘Dubbel Spel’ is niet één maar twee volwaardige bundels met als titels ‘Mijnheer Miller en de metafysica’ en ‘Sjans!’. Er staan alles samen, als ik het goed heb nageteld, niet minder dan 134 gedichten in... Het is een vreemde gewaarwording, die me nog niet zo vaak overkomen is, postuum een dichtbundel in handen te houden van iemand die er niet meer is. Maar die wel voor alles heeft gewild dat de uitgave van zijn bundel er ondanks alles nog zou komen. Tastbaar! De bundel is niet minder tastbaar als was je er wél nog geweest. Sinds zondag blader ik er in, lees ik flarden, reeksen verzen, isoleer, stip gedichten aan... Beelden blijven mij bij, springen mij op de hals, prikken zich op mijn netvlies vast... 'Soms als het windpaard zingt”… lees ik met liefde (én een glimlach) in het gedicht ‘Het paard Pegasus’. Een eerste lezing van 'Dubbel Spel', een eerste weging in en op de hand,  is al ruim voldoende om te weten dat deze bundel meer nog dan jouw vroeger werk volkomen voldragen gedichten bevat. Sinds ik je bij een vroege editie van de jaarlijkse poëzieprijs van de Stad Harelbeke leerde kennen en je nog in 2006 vrij laat als dichter moest debuteren, schreef je een poëtisch oeuvre bij elkaar dat velen van ons niet, of pas bereiken na enkele decennia. Ook 'Dubbel Spel', weet ik, bevat met zijn 134 gedichten slechts een kleine keuze uit alles wat je de voorbije jaren – al dan niet aan de keukentafel – bij elkaar hebt geschreven. Je was gulzig, nam gretig deel aan wedstrijden, won prijzen… In 2010 werd je de eerste stadsdichter van Deinze en je zorgde er via een Dichtersconvent zelf voor dat er in de persoon van Luc C. Martens een opvolger kwam. Vijf keer bereikte een gedicht van jou de top100 van de Turing-prijs. Toeval kon dat niet meer worden genoemd. Veel van de gedichten die op jouw persoonlijke Turing-pagina gepubliceerd werden, staan nu ook na te lezen in ‘Dubbel Spel’.

Laatst, vooraan in februari, hoorde ik tijdens een lezing een oudergeworden dichter - Daniël Van Ryssel om hem maar bij naam te noemen - boudweg beweren dat, vergeleken met de internationale lyriek, onze dichters één voor één slechts

vlnr Jan Van Meenen, P.R., Martin Carrette

als "minor poets" omschreven konden worden. Ik laat de uitspraak vanzelfsprekend graag voor rekening van onze lieve grijze Yang-eminentie. Wij wéten beter. Het vraagt immers enige vermetelheid om dichters als Claus, Snoek, Gezelle, D'Haen, Van Ostaijen, de Haes, Minne, Pernath, Bontridder, Hensen... weg te durven zetten als simpele 'minor poets'... Het is gek te bedenken dat ook jij nu bent toegetreden tot dat selecte 'dead poets society'-clubje van hierboven. De ontvangst zal hartelijk geweest, zo stel ik mij voor. Een aantal van jouw gedichten verdienen het wel degelijk om tussen het werk van de voormelde groten te staan. Opname in bloemlezingen viel je nochtans tot dusver niet zo heel vaak te beurt. Onterecht. En als het wel gebeurde was je weer even de blije jongen van vroeger en van destijds. Op de foto uit 2014 die ik graag bij dit stukje voeg, staan we samen met Jan Van Meenen - nog zo'n grote 'minor poet' - na te genieten van de publicatie van de bloemlezing de 100 mooiste wielergedichten'. Een eerder pretentieloze bloemlezing waarin we maar wat graag ons werk terugvonden. Want ambitie was jou niet vreemd. Poëzieprijzen waren er om te winnen. Bloemlezingen om in opgenomen te worden.

In 'Dubbel Spel', merk ik, treedt de Wereld, nog meer dan vroeger op de voorgrond. En ja, erg goed gaat het er niet mee, met die wereld van ons. Fanatici halen monumenten neer. Schertsfiguren maken kans om president te worden; vuile, erg vuile oorlogen worden uitgevochten. Europa kreunt onder het neoliberalisme. Het Avondland weet nauwelijks nog waar te kijken... Dit alles hield ook jou, houdt ons bezig. De wereld waarin we leven. Hij grijpt in, in wat we lezen en denken. In wat we schrijven. Dat wist je als niet een. In jouw nieuwste boek ‘Dubbel Spel’ staan heel veel gedichten die daarvan getuigen. Plastische chirurgie voor een krankzinnige tijd. Scenario ter preventie van finale verwarring. Scenario voor urban legend in crisistijd... Op jouw website staat bij de datum van 4/9/2015 het gedicht 'Zakdoekje leggen', geschreven bij de schokkende foto van Aylan die de wereld rondging. Je schrijft er bij: "Poëzie zal deze krankzinnige wereld wel niet genezen, maar ik wil me niet helemaal hulpeloos voelen, daarom ontstond dit gedicht voor Aylan, het jongetje van de foto die iconisch zal worden voor de eerste decennia van de (waanzinnige) 21ste eeuw". Je was geen vreemde in de wereld, Martin. 'Modern times' is niet toevallig de titel van een afdeling uit ‘Sjans’. En achteraan in jouw bundel staat in de "Verantwoording - Over schrijven en zo" ondermeer de navolgende passage. Ze lijkt op een levensgroot statement:

“Meteen ken je ook de enige schrijfscholen waar ik in geloof, de totaliteit van alle teksten ooit geschreven – uit te breiden naar alle kunst ooit gemaakt – en de school van Hét Leven… Te Nemen of Te Laten. Maar van Sappho heb ik geleerd dat alles al gezegd is, ook over de leifde. Men kan niet nieuws zeggen, men kan altijd proberen iets te zeggen met de eigen stem, in het timbre van de eigen tijd. En bij de groten, met een toon van tijdeloosheid.”

Veel hebben we daar niet aan toe te voegen, Martin. We zullen je blijven herinneren. In jouw leven, in jouw gedichten. En we zullen je blijven lezen: Zolang het windpaard zingt...


© Paul Rigolle


Thuissite Martin Carrette
Nieuwsblad-bericht: Stadsdichter Martin Carrette overlijdt op Gedichtendag
Laatste interview op Radio Tequila
I.M. Martin Carrette op 'de Schaal van Digther'

Martin Carrette; 'Dubbel Spel'; 170 pagina's; Uitgeverij De Scriptomanen: 2016; ISBN 978-94-6266-163-9; 22,50 €.


.../...


het paard pegasus


de huid onder hoogspanning, dampt een hals
als een koeltoren. het aura van de manen, stralend,
maar van dreiging is geen sprake. de paradigma’s
van proportie en perfectie dansen glanzend

langs de flanken, tot in de interpunctie van de ranke
benen. wijsheid - ondanks het weten, of heet dat
weemoed? - staat als een zwarte vlek
in de grote ogen, als van een vrouw.

zo transparant zijn wij. maanziek, met maanblind oog,
staat hij trillend, alsof hij elk ogenblik op zal vliegen,
op zoek naar thermiek, hoger, hoger, zwevend

als een verzadigde, vredige adelaar. dit is de orde
der gevleugelden, de engelachtigen.
soms, als het windpaard zingt.


© Martin Carrette

Yang Poëziereeks-Hommage op 5/2/2016

YANG POEZIE REEKS - Vijfentwintig jaar later - Hommage-avond op vrijdag 5/2/2016 in de Bib van Harelbeke

In het jaar 2016 is het alweer een kwarteeuw geleden dat de legendarische Yang Poëzie Reeks - vanaf het jaar 1969 verbonden aan het literair tijdschrift YANG - werd stopgezet. Tevens wordt één van de founding fathers van de reeks Julien Vangansbeke – still alive and kicking – op 5/2/2016 tachtig.

Om daar even bij stil te staan gaat op vrijdag  5/2/2016 (op de vooravond van de "Dag van het Woord") om 19:30 u.  in de Bibliotheek van Harelbeke een hommage-avond door. De avond geldt ook als vernissage voor een hommage-tentoonstelling.

Programma
- Voorwoord Jan Van Herreweghe
- Inleiding Julien Vangansbeke, “founding father” Yang-poëziereeks
- Situering van de Yang-poëziereeks binnen de literair-historische context door Dirk De Geest
- dichters die in de Yang-poëzie-reeks publiceerden lezen één recent werk en één gedicht uit een Yangbundel:

Piet Brak - Philippe Cailliau - Patrick Cornillie - Francis Cromphout - Alain Delmotte - Richard Foqué - Roland Jooris - Mark Meekers - Frank Pollet - Paul Rigolle - Lucienne Stassaert - Achilles Surinx - Antoon Van den Braembussche/Tonko Brem - Julien Vangansbeke

Dichter-muzikant Francis Cromphout zorgt voor muzikale én poëtische tussenkomsten

- opening Tentoonstelling

Tentoonstelling: Za 6/2/2016 > Za 20/2/2016:
Expo van de Yang-bundels in de reeks
Plastisch werk van Julien Vangansbeke en andere Yang-dichters en zielsverwanten. Met werk van Jan Vanriet, Piet Brak, Johan Lievens, Marcel Rademakers (Mark Meekers),  Paul Rigolle, Lucienne Stassaert , Jacques Lemaire, Marcel Van Maele... 

De Yang Poëzie Reeks-hommage gaat door met de steun van Paukeslag, het Poëziecentrum en de Bib van Harelbeke!

Website - Yang Poëzie Reeks

Uitnodiging in pdf-vorm

Poëzieprijs 'Vrijzinnigen Bennekom' voor Hendrik Carette

De vereniging ‘Vrijzinnigen Nederland’ van Bennekom organiseerde ter gelegenheid

van ‘Vlegeldag 2015’ een gedichtenwedstrijd met als thema "Oogst". Laureaat werd de Vlaming Hendrik Carette die op deze Schaal-van-Digther-bladzijden geen onbekende is. De jury, bestaande uit Erik Lindner, Harry Oonk en Wil van Scherrenburg, omschreef zijn winnend gedicht ‘De avond na de oogst op het Ganzenhof’ als volgt: “Een stuwend gedicht dat leest als een hommage aan H.H. ter Balkt en toch voldoende eigenheid bevat. Mooi taal-en woordgebruik, mooie associaties. We vinden de voorstelling die de dichter met niet al teveel verdichting oproept getuigen van talent."

Een tweede prijs ging naar Geert Zomer (‘Dionysos’) en een derde naar Margje Memelink (‘Ondanks onze handen’). Er waren ook nog eervolle vermeldingen voor Rik Dereeper (‘Hangmat’) en Dick van Welzen (‘De Pluksters’).

Meer info: site Vrijzinnigen Bennekom

Nominaties Melopee-poëzieprijs 2015

Sinds 2009 reikt de gemeente Laarne de Melopee-poëzieprijs uit. De prijs vult sinds zijn ontstaan een mooie leemte op want hij bekroont "het meest beklijvende, oorspronkelijk Nederlandstalige gedicht" dat (in het voorafgaande jaar)

verschenen is in een selectie van Vlaamse literaire tijdschriften. Aan de prijs is een geldbedrag van € 2.500 verbonden en het winnnende gedicht wordt jaarlijks samen met 20 andere genomineerden door de gemeente gepubliceerd. Het winnaarslijstje van de voorbije jaren oogt wat ons betreft al heel erg aardig. Hier volgt het:

2009: Charles Ducal met Onvoorbereid
2010: Marc Tritsmans met Geen Aanleg
2011: Erwin Steyaert met De moeder van de zelfmoordterrorist
2012: Roel Richelieu Van Londersele met Alzheimer
2013: Yannick Dangre met Vader
2014: Luuk Gruwez met Kapper

Ondertussen zijn de genomineerden voor de editie 2015 bekend. Het zijn: Bart Vonck, Christina Guirlande, Toon Van Laere, Tom Lanoye, Peter Ghyssaert, Anne Vegter, Astrid De Wancker, Fleur Bourgogne, Erick Kila, Aleidis Dierick, Patrick Cornillie, David Troch, Erna Schelstraete, Myrthe Leffring, Charlotte Van den Broeck, Runa Svetlikova, Maud Vanhauwaert, Aloys Vonckx, Menno Wigman, Charles Ducal en Elvis Peeters.

Bij de redactie van Digther kunnen we ons nogal vinden in deze selectie want niet minder dan drie genomineerden hebben hun nominatie te danken aan een gedicht dat in het voorbije jaar verschenen is op 'de Schaal van Digther'. Het gaat om de gedichten Vrede van Toon Vanlaere, Vladslo Soldatenfriedhof van Patrick Cornillie en Samen, uiteen van Bart Vonck.

Wie uiteindelijk de laureaat voor 2015 vernemen we in Laarne later dit najaar.

Meer info:
Melopee-community op Facebook
Thuissite Melopee


(P.R.)

Recept om iets gedenkwaardigs te maken

Notitie bij de opening van "Ivo Michiels. Tussen Woord en Beeld"

Men neme een bibliothecaris. Niet zomaar een bibliothecaris. Nee, nee. Men neme één van de allerbeste die je kunt vinden. Men neme Jan - Jantje Bib - Van Herreweghe, van de Bib van Harelbeke. En daarna neme men een auteur die nooit zal sterven in het hoofd, niet zomaar een auteur, nee, nee. Maar een auteur die het voorwerp uitmaakt van menige lezerspassie en verzamelwoede. Een auteur waarvan men niet zijn losse boeken leest maar zijn oeuvre! Men neme Ivo Michiels waaraan jij en waarin ik, waaraan iedereen die schrijft, of niet schrijft, meer dan schatplichtig is. En dan kijk je toe hoe men met het werk begint, hoe men de krachten aanbindt én met inzet van al de passie die in een mens voorradig is, iets "gedenkwaardigs" realiseert... En het gebeurt! Het is gebeurd. Je kunt gaan kijken. Je kunt het zien in Harelbeke. Invloeden, schilderijen, grafici, kunstenaars, filmfragmenten, handgeschreven brieven, gadgets, eerste drukken, foto's... Alles is rond Ivo Michiels in een tentoonstelling bij elkaar gebracht. "Tussen woord en beeld" is een expo die staat als een huis in een huis vol boeken...

Gisteren was ik met genoegen op de vernissage. Ik zag dichters, schilders, grafici, sociaal inspecteurs, galerijhouders, essayisten, sterkhouders... Ik zag mensen met een lezersblik. Anderen met een leesbril. Dames met én zonder oranje handtas.

Mannen, zwetend in de tijd. Vanwege de heel erg milde zomeravond - het leek wel Provençaals, maar dan zonder krekels - gingen de openingstoespraakjes door op het middenplein van de bibliotheek en "Het Spoor". Vlak in de buurt hoorde je af en toe een trein denderend aankomen in Harelbeke. Een andere vertrok. Even zwegen we dan, tot het geluid was uitgeraasd. Lars Bernaerts situeerde Ivo Michiels in de tijd. Sigrid Bousset maakte fraaie biografische kanttekeningen en Christiane Faes, Ivo's echtgenote ontroerde ons en mij om zoveel aanwezigheid van de schrijver levendig en vanaf de overkant weer op te roepen. En plots hoorde ik een schaterlach die van over de onzichtbare velden kwam, alsof de Meester zelf kwam zeggen dat het goed was.... Een lach als een handtekening. Minister Sven Gatz en schepen van cultuur Annick Vandebuerie hadden enkel de tentoonstelling "Tussen woord en beeld" nog te openen.

Mag ik jullie deze prikkelende tentoonstelling met werk van de schrijver, van zijn vriend Jef Verheyen en van al die verwante kunstenaars waarvan hier - tussen de Harelbeekse boeken door - werk verzameld is (Alechinsky, Dille, Fontana, Ibou, Jorn, Lismonde, Szukalski, Vandenbranden en Verstockt...) eventjes heel erg aanbevelen. Ja dat mag ik! Een tripje naar Harelbeke, moet - zo vinden wij hier - echt wel kunnen, deze zomer.

Paul Rigolle

Op de foto: Christiane Faes tijdens haar mooie getuigenis.

Extern:
Ivo Michiels. Tussen woord en Beeld. 3 juli - 26 augustus 2015 Bibliotheek Harelbeke, Eilandstraat 2 - 8530 Harelbeke.
www.bibliotheekharelbeke.be

Robert Desnos (1900-1945)

De boekenbijlage van le Monde maakte er vrijdag (5/06) al een item van: "zeventig jaar geleden (op 8 juni 1945), overleed de Franse dichter Robert Desnos".

Hij was anderhalf jaar eerder door de Nazis opgepakt omwille van verzetsactiviteiten. Hij stierf, enkele dagen na zijn bevrijding, in Theresiënstadt (Terezin, waar hij na een ‘dodenmars’ terecht was gekomen) aan tyfus en uitputting. Bij de bevrijding werd een foto gemaakt die ik als één van de meest schokkende uit de literatuurgeschiedenis ervaar. Op de foto leunt Desnos tegen de man die een zwarte vest draagt, aan.

Robert Desnos nam actief deel aan het surrealisme van de twintiger jaren. Met twee publicaties hielp hij het surrealisme groot maken: het cultboek ‘La liberté et l’amour’ en de wonderbaarlijke reeks ‘A la mystérieuse’, een hoogtepunt in de Franse liefdespoëzie. Later volgde hij andere wegen: klassiekere vormen kregen een plaats in zijn poëzie. Zoals bijvoorbeeld het ‘Complainte de Fantomas’, waarop Kurt Weil muziek componeerde (http://www.bide-et-musique.com/song/15021.html). Maar het ludieke altijd vindingrijke woordspel uit zijn surrealistische periode blijft hem kenmerken.Hij schreef romans. Was een radioman. En een actieve anti-fascist.

Hij werd immens populair vanaf de jaren 40/50 toen enkele van zijn gedichten in chansons werden omgezet en deel gingen uitmaken van het repertoire van onder meer Julliette Gréco en Yves Montand. Ook enkele van zijn kindergedichten uit ‘Chanteflables’ en ‘Chantefleurs’ zijn op de lippen van nu al vele generaties Franse scholieren blijven plakken.

Het verzetsgedicht ‘Le veilleur du Pont-au-change’ verhief hem na de oorlog tot de status van Nationaal monument.

Toeval of niet maar onlangs verscheen bij Druksel een vertaling van enkele van zijn gedichten. Gezien de zo op het woord- en klankspel gerichte, virtuoze poëzie van Desnos zal dat geen sinecure zijn geweest. Vertaalster Katelijne De Vuyst haalt een krachttoer uit! Ze slaagt erin om voor het Nederlands adequate equivalenties voor het Frans te vinden. Ik zou haar vertaling een verdichting durven noemen. Niettegenstaande er niet fundamenteel van het oorsponkelijke model wordt afgeweken.


L’OISEAU MÉCANIQUE


L’oiseau tête brulée
Qui chantait la nuit
Qui réveillait l’enfant
Qui perdait ses plumes dans l’encrier
L’oiseau pattes de 7 lieus
Qui cassait les assiettes
Qui dévastait les chapeaux
Qui revenait de Suresnes

L’oiseau l’oiseau mécanique
A perdu sa clef
Sa clef des champs
Sa clef de voûte

Voilà pourquoi il ne chante plus


© Robert Desnos


DE OPWINDVOGEL


De vogel was een wildebras
Die ‘s nachts zijn liedje floot
Die het kind wakker zong
Die zijn veren in zijn inktpot verloor

De vogel met zevenmijlspootjes
Die de borden stukbrak
Die de hoeden sloopte
Die uit Menen weer was gekomen

De vogel de opwindvogel
Is zijn sleutel kwijt
Zijn weg naar buiten
Zijn sleutelsteen

Daarom zingt hij niet meer


© Robert Desnos


Gedicht uit: ‘Literatuur en andere gedichten van Robert Desnos’, vertaling Katelijne De Vuyst en te verkrijgen via www.druksel.be

Bron foto: http://desnos.1944.1945.over-blog.com/la-derniere-photo


Alain Delmotte

Vier gedichten van Bert Struyvé

Bert Struyvé (1952) uit Assen (Nederland) is dichter en docent. Hij schreef tijdens zijn studiejaren al poëzie.

Bert Struyvé

Het opleiden van directiesecretaresses en daarmee lesgeven in o.a. event-organisatie, pers en public relations betekende een voorlopig einde van het dichten.

Na een fietswereldreis in 2007/2008 samen met zijn partner en het schrijven van een boek er over, heeft hij sinds 2010 het ambacht weer opgepakt. Het leverde een derde (2012) en een tweede (2015) prijs op tijdens de poëziemarathon in de stad Groningen. Ook publicaties in het literair/cultureel tijdschrift Schoon Schip en in vele verzamelbundels van poëziewedstrijden, waaronder Poemtata, Hillegom, Stichting Ongehoord Rotterdam.

Meest recent is een publicatie van een prozagedicht in het literair tijdschrift Op Ruwe Planken dat op 16 juni a.s. verschijnt. Begin juli volgt een online-publicatie op de site van Kluger Hans.

Vanaf vandaag en de komende dagen publiceert ‘de Schaal van Digther’ van Bert Struyvé vier gedichten:

De leugenbank 
Eiland
De zeearm 
(....)

(Paul Rigolle)

Gedichten uit een stadje in de heuvels - Bert Bevers

Vanaf vandaag 17/2/2015 en de komende dagen publiceert De Schaal van Digther vijf gedichten van Bert Bevers. De gedichten werden voor de gelegenheid door de dichter losgemaakt uit de cyclus "Gedichten uit een stadje in de heuvels".

Bert Bevers (° Bergen op Zoom, 1954) is dichter en beeldend kunstenaar. Hij woont en werkt reeds sedert de vorige eeuw in Antwerpen. Bij uitgeverij WEL verschenen twee ruime bloemlezingen uit zijn oeuvre: Afglans – Gedichten 1972-1997 (1997) en Eigen terrein – Gedichten 1998-2013 (2013). Bert Bevers gaf De Houten Gong – Tijdschrift voor poëzie uit, was jarenlang medewerker aan Poëziekrant en is momenteel redacteur van de Mededelingen van het Centrum voor Documentatie & Reëvaluatie. Ook is hij medewerker van Fleurs du Mal en Versindaba, lid van de raad van bestuur van de Vereniging van Vlaamse Letterkundigen en lid van de jury van de Melopee Poëzieprijs. Werk van hem werd opgenomen in onder meer Gerrit Komrij’s Mijn poëziekalender, in Uitgeverij Van Genneps Scheurkalender van de poëzie en in De 100 mooiste wielergedichten uit de Nederlandse en Vlaamse literatuur. Hij stelt regelmatig poëziebloemlezingen samen. Op YouTube is een aantal verfilmingen van zijn gedichten te vinden. Bert Bevers onderhoudt verschillende blogs, die te ontsluiten zijn via zijn website www.bertbevers.com


Extern:
Thuissite Bert Bevers
Bert Bevers bij Digther

Gedichten op de Schaal van Digther uit “Een stadje in de heuvels”
- De perronchef gaapt
- Het kamermeisje zwijgt
- In het notariskantoor
- De lotgevallen van de slager
- De burgemeester zucht

De schuilkelders van de Poëzie (2)

De Scriptomanen zijn wel erg aardig bezig! Een tijdje geleden kondigden we hier met dit bericht hun poëziewedstrijd rond 100 Jaar Kerstbestand Eerste Wereldoorlog aan. De wedstrijd had, kan het anders, als thema 'Oorlog & Vrede'. Nu al, nog voor de laureaat bekend is, is er een e-book met als titel "De schuilkelders van de poëzie". Daarin is een selectie gemaakt van de beste inzendingen.

Het boek - dat hier zelfs gratis kan worden gedownload - bevat gedichten van de navolgende 16 dichters: Geert Jan Beeckman, Niels Blomberg, Anne Cockaerts, Patrick Cornillie, Kris De Lameillieure, Hervé Deleu, Huib Fens, Laurens Hoevenaren, Edward Hoornaert, Dries Ketels, Jeanet Kingma, Leen Pil, Yanne Ryon, Gerard Scharn, Mario van Brakel en Bert van Geel. De laureaat wordt op 24 december 2014 bekend gemaakt.

Diverse namen uit de selectie hebben intussen ook hier al op "de Schaal van Digther" gepubliceerd.

Scriptomanen gaat zich meer en meer als een sterke naam in e-book-land profileren. We lezen graag wat ze ons laten weten:

" Vzw de Scriptomanen wil zich inderdaad volop profileren als “een digitale uitgever van de 21ste eeuw”, die ook volop inzet op het uitgeven en promoten van de poëzie. Dit kan op de geijkte wijze, door middel van de uitgave van een dichtbundel (zij het wel in de POD-formule) – maar ook met een ebook, dat verspreid wordt via alle grote kanalen en winkels: iBookstore Apple, Kobo/Bol.com, Standaard Boekhandel, Bruna, Libris, Cosmox, Scribd, Barnes & Noble, enz… Het kan bovendien door volop gebruik te maken van alle tools van dit digitale tijdperk, via de sociale media, met podcast en clips, of door het organiseren van originele live events & flashmobs.”

Meer info:
Scriptomanen thuissite
De schuilkelders van de poëzie

Het gezeefde gedicht

Mooi initiatief van Meesterdichters Charles Ducal, Dichter des Vaderlands, en Roel Richelieu Van Londersele: Tijdschrift voor debutanten met talent: Het gezeefde gedicht.

Het opzet:
Na strenge selectie wil "Het gezeefde gedicht":
- nieuwe dichters in Het Gezeefde Gedicht een publicatiekans aanbieden
- een website creëren met uitsluitend waardevolle gedichten
- nieuwe dichters een ontmoetingsplaats en een podium aanbieden op een jaarlijkse poëziedag
- kleine, opbouwende tips geven aan talentvolle dichters over gedichten die de selectie net niet haalden

Adres: http://www.hetgezeefdegedicht.be/nl

Uitnodiging Mascara-Peter W.J. Brouwer

Uitnodiging:

Peter WJ Brouwer, die eerder publiceerde in Digther en ook met werk voorkomt in 'Watermerk' (een doorslag van 10 jaar literaire passie) nodigt uit. Mascara, zijn nieuwe dichtbundel, en een uitgave van Uitgeverij P, wordt op zaterdag 1 februari a.s. in Amsterdam gepresenteerd in ‘Skek aan de Zeedijk 4-8 in Amsterdam. Iedereen is welkom.

Meer info: http://www.peter-brouwer.com/dichtbundels/