In Kortrijk is gisteren een maand voor zijn 85° verjaardag dichter, Davidsfonds-man en oud-onderwijzer Achilles M. Surinx overleden Vincent Coomans schreef een sereen afscheidsbericht dat we hier met zijn toestemming graag overnemen.
"Op deze troosteloze nazomerdag volgt dan het treurige nieuws
dat Achilles Surinx is overleden. Een getalenteerd dichter, die ik altijd
groette als dé dichter van Kortrijk. Op de muur van de Appel siert nog steeds
zijn prachtige gedicht "Nog een dag" waarop hij plichtsbewust
neerschreef wat die dag zijn aandacht trok. Achilles was een minzame man. De
voorbije jaren stond hij altijd aan de zijlijn aanmoedigend te kijken naar wat
literair bewoog. Attent ook, berichtjes als nieuwjaarsbrieven die hij mij
stuurde via LinkedIn begot. Vaak een mailtje tussendoor.
Achilles volgde alles
nauwgezet en vergat nooit degenen die verdienstelijk hun schouders zetten onder
de poëzie. Als lid van het adviesorgaan van de bib deelde hij vrijpostig zijn
goede ideeën over wat er nodig was in de stad. Hij legde mee de kiem van wat
uiteindelijk Letterzetter van Kortrijk werd. Hij bouwde mee aan het idee van het collectieve
stadsdichterschap. En later haalde hij jaar na jaar goede auteurs naar de stad
met zijn geliefde Toast Literair. Tot een stuk in de 80 was hij op de afspraak
in het Het Penhuis. En altijd weer een glimlach. Een dichterlijke toets.
Soms was het
niet meer dan een vers, maar het kleurde, verzachtte en gaf hoop. Achilles, ik
ga je missen. Net wanneer een samenleving haar dichters het hardste nodig
heeft, moet jij vertrekken naar een plek van waaruit - wie weet - je dan toch
misschien de gekken het zwijgen kan opleggen en de poëzie het weer kan laten
winnen van het ratio en de vloek van het rendement. We moeten blijven geloven.
.../... In 2017 publiceerde Achilles samen met uitgeverij Aleph Press "Wat het voorstelt" (Gedichten 1989-2017), een mooie bloemlezing uit het verzameld werk van deze minzame en bescheiden Kortrijkse dichter die in onze herinnering zal blijven voortleven.
Ook Alain Delmotte die in 2010 een VWS-cahier over leven en werk schreef neemt op FB afscheid van de innemende dichter die Achilles M. Surinx is geweest.
Hij was met zijn minzame, altijd aanwezige glimlach de meest melancholische persoonlijkheid die ik ook maar heb ontmoet. Een tijdlang was ik zo goed als zijn buurman. Tot ik in Leuven ging wonen en we elkaar zelden nog zagen. Met nieuwjaar een mailtje dat dit jaar onbeantwoord bleef. Over het werk van Achilles schreef ik voor de VWS een overzicht van zijn werk. Later schreef ik nog een recensie over de bundel ‘Wat nooit begint.’
Ik weet niet meer waar het werd gepubliceerd.
Herrinnering is weten wie hij was
De bescheiden en timide poëzie van Achilles Surinx (1941) wankelt, wikt en weegt tussen zoet sentiment en zachte lyriek. Dat zoete gaat wel eens over de schreef, maar het lyrische compenseert dat dan weer. Het zachte zorgt ervoor dat de dichter zich nergens opdringt, noch de lezer iets wil opdringen. Surinx weet tot hoever hij zich kan en mag wagen. Het motto van zijn recentste bundel, ontleend aan Wittgenstein, maakt dat duidelijk: ’De grenzen van mijn taal zijn de grenzen van mijn wereld’. Die houding resulteert – als we heel zijn werk in ogenschouw nemen - in een paar in al hun broze argeloosheid lezenswaardige teksten waarvan ongetwijfeld het gedicht ‘Februarivrouw’ uit zijn eerste bundel ‘Het vredelievende bedrog’ (1980) het bekendst is gebleven.
Surinx publiceert met ‘Wie nooit begint’ zijn zevende bundel. De vorige bundel ‘De voortgang’ (2006) viel m.i. tot zijn rijkste en meest gelaagde uit. Geworteld in een bij uitstek romantisch levensgevoel onderneemt de dichter in zijn werk gaandeweg een gefaseerde speurtocht in de tijd naar zichzelf. De dichter formuleerde het ooit als volgt: ‘wat ik zoek, zoekt mij’. In deze uitspraak doet zich een ontdubbeling van het ‘ik’ voor. Iets wat in deze verzameling ten volle wordt uitgespeeld. Het gegeven ‘dualiteit’ is overigens een rode lijn in het werk van Surinx. Uit het nooit eenzijdig uitvallende spanningsveld tussen o.m. het negatieve en het positieve, het mannelijke en het vrouwelijke, het kind zijn en de volwassenheid, verlangen en vervulling, liefde en gemis, droom en werkelijkheid haalt de belijdenispoëzie van Surinx zijn drijfkracht.
Een structuur die men ook wel eens in de opbouw van zijn bundels merkt: ze bestaan vaak uit twee cycli. Formeel gesproken neigt de dichter naar een eerder traditionele, synthetiserende en bewust discrete vormgeving. Zonder taalexcessen leest men parlando aandoende formuleringen.
Het introgedicht uit de nieuwe bundel ‘Midden in de stad’ geeft het decor aan waarachter zich de komende gedichten zullen afspelen: de stad is een hoofdmotief in de bundel. En de stadscultuur: met name film en populaire muziek worden meer dan eens geëvoceerd. In de eerste cyclus ‘Tikkertje spelen’ continueert de dichter zijn speurtocht in de tijd. Dit keer worden vooral ‘zijn’ jaren zestig gememoreerd. Achter heel wat persoonlijke anekdotiek verschuilt zich de kern van die zoektocht. In het gedicht ‘Door de laatste poort’ wordt het als volgt benaderd: ‘Elke herinnering zie ik achter je/ glazen breken, breken achter de glazen/van je bril, in je zachtbruine ogen breken./ Herinnering is weten wie hij was.
Tijd en herinnering maakt bijwijlen ook het overkoepelende thema uit in de tweede cyclus, die losser in opbouw en lyrischer in teneur is. Op zijn best blijft de dichter als hij met eenvoudige middelen het maximale effect aan ontroering sorteert zoals in het slotgedicht ‘Nog een dag’.
I.M. Achilles Surinx (84). Gisteren bereikte ons het droevige nieuws van zijn overlijden. Achilles was één van de trouwste en enthousiaste aanhangers van Het Penhuis. Hij miste zo goed als geen enkele editie. Hij was er altijd op gebrand om kennis te nemen met het werk van dichters, auteurs en filosofen. Van bij het begin kregen we hevige tegenstand maar Achilles geloofde in ons project. Hij bleef ons werk stimuleren.... Zijn eigen werk als dichter ('Gedichten 1989 - 2017', verzamelbundel) kon bekoren in een heldere, rustige en rake toonzetting. Zijn gedichten zijn in hun eenvoud doeltreffend en innemend, zoals Achilles zelf ook was... Eén van zijn gedichten ('Nog een dag') treft men aan op het Appel - punt in Kortrijk - Centrum als een blijvende herinnering. Beste Achilles, we gaan je erg missen...
.../...
De Schaal van Digther wenst familie en de vele literaire en andere vrienden veel sterkte.
We nemen afscheid van Achilles op dinsdag 6/10/2026 om 10:00 uur in de St.Elooiskerk, Overleiestraat 58, 8500 Kortrijk.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten