De bloem
Soms
zijn er momenten die zich onuitwisbaar in je geheugen griffen.
Ze zijn
zeldzaam, soms zelfs uniek. Als je dan het geluk hebt om een fototoestel bij te
hebben, dan kunnen die momenten digitaal voor de eeuwigheid bewaard worden.
Een
dergelijk moment maakte ik mee op dinsdag 9 november van het jaar 2021.
Het
gebeuren speelde zich af op een plein in Freiburg.
Op 9
november 1938 werd op die plaats de synagoge van Freiburg door de stormtroepen
van de SS in brand gestoken. De brandweer mocht de omringende gebouwen van het
vuur vrijwaren, maar mocht de brandende synagoge niet blussen. Het was de start
van de jodendeportatie in Freiburg.
Nu
staat er alleen nog een herdenkingsmonument. Een ondiepe vijver in de vorm van
het vroegere gebouw en enkele maquettes van de bewuste tempel.
Er was,
pas enkele uren geleden, een herdenkingsbeleving gehouden. Tientallen rozen
lagen verspreid langs de boorden van het monument.
Nu was
het plein zo goed als verlaten. Enkele studenten troepten samen onder de bomen langs
het plein, verder was er niemand meer.
En dan
was er die vrouw.
Ik had
haar eerst niet opgemerkt, mijn partner diende daarvoor zelfs mijn aandacht op
haar te vestigen. Ze was ook geen opvallende verschijning. Op mijn foto van een
van de maquettes is alleen nog maar als een schim aanwezig.
Ze
stond daar maar, gehuld in een lange, bruine jas.
Haar
rechterhand omklemde een grote, zwarte handtas alsof het een houvast was.
Op haar
gezicht tekende zich als het ware de film van het lang voorbije gebeuren af.
Herinneringen hadden zich diep in haar huid gegroefd.
Plots
zette ze enkele stappen voorwaarts en boog voorover, naar het monument.
Toen
pas merkte ik de roos op die ze in haar linkerhand verborgen had gehouden.
Ze
legde hem in een ontwapenend gebaar neer, in volle overgave.
Haar
rood en geel gekleurde roos werd opgenomen in de zee van andere bloemen.
De
vrouw zette enkele stappen terug. Ze huiverde. Ze beleefde de wereld om haar
heen niet meer. Alleen de herinneringen aan het gebeuren vervulden voor die
enkele minuten haar geest. Ze was als het ware niet meer aanwezig in het heden,
maar vertoefde vele jaren terug in de tijd. Zelden zag ik oprechter verdriet en
ontzetting voor een gebeuren uit een ver verleden.
Haar
verhaal bleef voor me verborgen, maar mijn camera legde haar emoties vast.
Er kon
niets ingevuld worden bij het beklijvende beeld dat zich voor me afspeelde. Het
zou onrecht gedaan hebben aan de waarheid die we niet kennen.
Misschien
was ze zelf een slachtoffer, misschien betoonde ze als Duitse vrouw haar
plaatsvervangende schaamte aan de slachtoffers.
Wat het
ook was, zelden was een beeld zo oprecht en intens.
Het was
geen brutaal beeld, maar een gebeuren dat met een intense rauwheid de
empatische herbeleving van die vrouw onverbloemd aan de buitenwereld zichtbaar
maakte.
Het
leerde me dat er, in het huidige Duitsland, over het verdoemde verleden gepraat
kan, en mag worden en dat ook daar de slachtoffers niet worden vergeten.
Automatisch
dacht ik ook aan de huidige slachtoffers van oorlog en onderdrukking. Ze zijn
er nog steeds. Meer nog dan ooit tevoren.
Te veel
om genoeg rozen te hebben.
Willy Brandt - de naam is echt géén pseudoniem - is voornamelijk fotograaf. Maar af en toe schrijft hij ook wel 's een gedicht of een flard persoonlijk proza. Dat zal hier in de toekomst af en toe nog wel 's blijken!
 |
| "Zicht op Freiburg" (Foto: Dienst Toerisme) |
Geen opmerkingen:
Een reactie posten